Το έργο «Πολιτιστική διαδρομή: Δίκτυο κάστρων – από το Βυζάντιο στην Οθωμανοκρατία» της Διεύθυνσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων υλοποιήθηκε μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στο πλαίσιο της ευρύτερης Δράσης του Υπουργείου Πολιτισμού με τίτλο «Δημιουργία πολιτιστικών Διαδρομών». Στόχος του έργου αποτέλεσε ο σχεδιασμός μιας διαδρομής περιήγησης σε κάστρα και οχυρώσεις της Πελοποννήσου, της Δυτικής Ελλάδας, των Ιονίων Νήσων και της Ηπείρου που χρονολογούνται από τη Βυζαντινή περίοδο μέχρι τα χρόνια της Επανάστασης του 1821. Ως βασική προϋπόθεση τέθηκε η συμπερίληψη κάστρων που βρίσκονται σε περιοχές δημοφιλών τουριστικών προορισμών ή που παρουσιάζουν δυναμική τουριστικής αξιοποίησης, προσβάσιμα κατά κύριο λόγο μέσω των μεγάλων οδικών αξόνων, όπως η Ολυμπία και η Ιόνια οδός.

Στο πλαίσιο αυτό, επιδιώχθηκε να επιλεγούν αφενός μεγάλα και δημοφιλή κάστρα και αφετέρου, με αφορμή αυτά, να αναδειχθούν και άλλα, λιγότερο γνωστά, μέσω δευτερευουσών διαδρομών τοπικού χαρακτήρα. Πρόκειται για αντιπροσωπευτικά κάστρα της βυζαντινής, φραγκικής, ενετικής και οθωμανικής περιόδου, που συχνά οι φάσεις χρήσης τους εκτείνονται σε πολλές ιστορικές περιόδους. Κάστρα που, πέραν της τοπικής ιστορικής σημασίας τους, αποτελούν μάρτυρες των γεγονότων και συνθηκών που επηρέασαν γενικότερα την ιστορική πορεία της Ελλάδας, ενώ εγγράφονται και στην ευρωπαϊκή πολιτιστική μνήμη και κληρονομιά. Προσβλέποντας στη διευκόλυνση της επίσκεψης και στην προβολή του δικτύου κάστρων, η διαδρομή σχεδιάστηκε κατά τρόπο τέτοιο ώστε να μπορεί να υλοποιηθεί είτε με ψηφιακή περιήγηση μέσω της ιστοσελίδας που δημιουργήθηκε, είτε με επίσκεψη στα κάστρα, σε καθένα από τα οποία ο ταξιδιώτης λαμβάνει πληροφορίες για τη διαδρομή μέσω ειδικής σήμανσης με πινακίδες και QR code.

Ο σχεδιασμός της διαδρομής και η επιλογή των σαράντα οκτώ (48) συνολικά κάστρων, που αποτελούν τους σταθμούς της, βασίστηκε σε επιστημονική έρευνα, που συνδυάστηκε με αυτοψίες στα κάστρα των περιοχών που διασχίζει η διαδρομή, προκειμένου να διαπιστωθεί η καταλληλότητά τους για την επίτευξη των στόχων του έργου. Η πλήρης καταγραφή και αρχαιολογική τεκμηρίωσή τους, η συγκέντρωση βιβλιογραφίας, ιστορικών και αρχαιολογικών πληροφοριών, φωτογραφιών και ιστορικών απεικονίσεων, καθώς και η συλλογή και επεξεργασία χαρτογραφικών δεδομένων και τοπογραφικών διαγραμμάτων ήταν οι εργασίες που υλοποιήθηκαν για την παραγωγή του απαραίτητου υλικού πληροφόρησης, έντυπου, ηλεκτρονικού και σε μορφή ενημερωτικών πινακίδων.

Για όλους τους σταθμούς προετοιμάστηκαν πινακίδες σήμανσης, οι οποίες ενημερώνουν τον επισκέπτη για τη διαδρομή και τους σταθμούς της στην ελληνική και αγγλική γλώσσα, αλλά και σε γραφή Braille. Επιπλέον, σε ορισμένα κάστρα, εφόσον δεν είχε προβλεφθεί στο πλαίσιο άλλου έργου, τοποθετήθηκαν και πινακίδες με πληροφορίες για το ίδιο το μνημείο, ενώ κατά περίπτωση, όπου κρίθηκε απαραίτητο για τη βελτίωση της βασικής πορείας επίσκεψης στο εσωτερικό ορισμένων κάστρων, πραγματοποιήθηκαν επιτόπιες σημειακές επεμβάσεις, όπως καθαρισμοί, αποψιλώσεις ή οριοθέτηση διαδρομών περιήγησης και εργασίες αποκατάστασης των λιθόστρωτων προσβάσεων.

Τέλος, για την προβολή της διαδρομής και των κάστρων που αποτελούν τους σταθμούς της, προβλέφθηκε η κατασκευή ιστοσελίδας, καθώς και η παραγωγή του βιβλίου-οδηγού της διαδρομής. Τα κάστρα παρουσιάζονται με γεωγραφική σειρά και οργανώνονται σε δεκαέξι (16) κεφάλαια, αντίστοιχα των Περιφερειακών Ενοτήτων που διασχίζει η πολιτιστική διαδρομή. Ξεκινώντας από τα κάστρα της Κορινθίας, η διαδρομή διατρέχει την Πελοπόννησο και συνεχίζει στα κάστρα των Περιφερειακών Ενοτήτων της Δυτικής Ελλάδας, της Ηπείρου και των Ιονίων Νήσων, όπως αυτά είναι προσβάσιμα μέσω των σύγχρονων οδικών αξόνων και θαλάσσιων διασυνδέσεων, για να καταλήξει μέσω της Περιφερειακής Ενότητας Θεσπρωτίας στα κάστρα της Κέρκυρας.